Audyt Użyteczności UX

Audyt użyteczności UX – czym jest i co pozwala sprawdzić?

Audyt użyteczności UX to szczegółowa analiza strony internetowej, sklepu lub aplikacji pod kątem tego, jak łatwo użytkownicy mogą zrozumieć interfejs i wykonać w nim najważniejsze działania. Pozwala zidentyfikować problemy, które utrudniają korzystanie z produktu, powodują dezorientację albo niepotrzebnie wydłużają drogę do realizacji celu.

Takim celem może być zakup produktu, wysłanie formularza kontaktowego, rejestracja konta, znalezienie konkretnej informacji, wybór odpowiedniej usługi czy wykonanie określonego zadania w aplikacji.

Audyt nie polega więc wyłącznie na ocenie tego, czy interfejs wygląda dobrze. Analizie podlega przede wszystkim sposób jego działania z perspektywy użytkownika.

Na czym polega audyt użyteczności strony lub aplikacji?

Podczas audytu UX projektant przechodzi przez najważniejsze elementy produktu i analizuje potencjalne problemy związane z jego obsługą.

Sprawdzana może być między innymi struktura informacji, nawigacja, hierarchia treści, czytelność komunikatów, formularze, przyciski CTA, sposób prezentowania oferty oraz przebieg kluczowych procesów.

W przypadku sklepu internetowego szczególne znaczenie mogą mieć karta produktu, wyszukiwarka, filtrowanie, koszyk czy proces zakupowy. W aplikacji będą to natomiast konkretne zadania wykonywane przez użytkownika oraz sposób przechodzenia pomiędzy poszczególnymi ekranami.

Zakres analizy powinien być zawsze dopasowany do rodzaju produktu oraz jego najważniejszych celów.

Jakie problemy może wykryć audyt UX?

Część problemów z użytecznością jest stosunkowo łatwa do zauważenia. Przycisk może być źle opisany, formularz niepotrzebnie skomplikowany, a ważna informacja umieszczona w miejscu, w którym użytkownik jej nie szuka.

Znacznie trudniejsze do wykrycia są problemy wynikające z całej struktury produktu. Użytkownik może na przykład rozumieć poszczególne elementy interfejsu, ale nie wiedzieć, jaki powinien wykonać następny krok.

Audyt może wskazać między innymi:

• niejasną nawigację i strukturę informacji,
• niezrozumiałe nazwy i komunikaty,
• problemy z formularzami,
• niewłaściwą hierarchię informacji,
• zbyt skomplikowane procesy,
• brak informacji potrzebnych do podjęcia decyzji,
• problemy z przyciskami i CTA,
• niespójności pomiędzy poszczególnymi ekranami,
• elementy zwiększające ryzyko popełnienia błędu przez użytkownika.

Celem nie jest jednak stworzenie jak najdłuższej listy uwag. Dobry audyt UX powinien przede wszystkim wskazywać problemy, których rozwiązanie może realnie poprawić korzystanie z produktu.

Audyt użyteczności strony internetowej

W przypadku strony internetowej audyt UX może koncentrować się przede wszystkim na tym, czy użytkownik szybko rozumie ofertę firmy i potrafi znaleźć informacje potrzebne do podjęcia decyzji.

Analizie mogą podlegać strona główna, podstrony usługowe, menu, formularze kontaktowe, prezentacja oferty czy sposób prowadzenia użytkownika do kontaktu.

Jest to szczególnie istotne w przypadku stron firmowych nastawionych na pozyskiwanie zapytań. Nawet atrakcyjna wizualnie strona może być mało skuteczna, jeśli użytkownik nie rozumie komunikatu, nie znajduje odpowiedniej usługi albo nie wie, jaki powinien wykonać kolejny krok.

Audyt użyteczności sklepu internetowego

W e-commerce użyteczność wpływa na praktycznie cały proces zakupowy – od znalezienia odpowiedniego produktu aż do finalizacji zamówienia.

Audyt sklepu internetowego może obejmować między innymi wyszukiwarkę, kategorie produktów, filtrowanie, karty produktowe, koszyk, checkout oraz elementy pomagające użytkownikowi podjąć decyzję zakupową.

Szczególnie istotne są miejsca, w których użytkownik musi podjąć decyzję albo podać dane. Niejasny komunikat, niepotrzebne pole formularza czy trudny do znalezienia przycisk mogą niepotrzebnie komplikować cały proces.

Audyt użyteczności aplikacji

W aplikacjach webowych i mobilnych audyt UX skupia się przede wszystkim na logice działania interfejsu oraz ścieżkach prowadzących użytkownika przez konkretne zadania.

Im bardziej rozbudowana aplikacja, tym większe znaczenie mają spójność, przewidywalność i odpowiednia organizacja informacji.

Audyt może pomóc znaleźć miejsca, w których użytkownik wykonuje niepotrzebne kroki, ma problem ze znalezieniem funkcji, nie rozumie działania danego elementu albo otrzymuje niewystarczającą informację zwrotną po wykonaniu działania.

Kiedy warto przeprowadzić audyt użyteczności UX?

Audyt UX warto rozważyć przede wszystkim wtedy, gdy strona, sklep lub aplikacja już istnieje, ale pojawiają się wątpliwości dotyczące jej użyteczności.

Nie trzeba jednak czekać na wyraźny problem.

Audyt może być wykonany również przed większą modernizacją produktu. Pozwala wtedy określić, które elementy rzeczywiście wymagają przebudowy, a które można pozostawić bez zmian.

Może to być szczególnie wartościowe przed rozpoczęciem projektowania nowej wersji strony lub aplikacji. Zamiast podejmować decyzję o całkowitym redesignie wyłącznie na podstawie wyglądu produktu, można najpierw zidentyfikować konkretne problemy UX i na ich podstawie określić zakres zmian.

Audyt UX a redesign – czy trzeba projektować wszystko od początku?

Nie zawsze.

Jedną z największych wartości audytu jest możliwość rozdzielenia problemów wymagających większego przeprojektowania od tych, które można rozwiązać stosunkowo niewielkimi zmianami.

Czasami wystarczy poprawić hierarchię informacji, nazewnictwo, formularz lub sposób prezentowania najważniejszych działań. W innych przypadkach analiza może wskazać, że problem wynika z samej architektury produktu i potrzebne będą większe zmiany.

Dlatego audyt UX może być dobrym etapem poprzedzającym redesign. Pozwala oprzeć dalsze decyzje projektowe na konkretnych problemach zamiast zaczynać projekt od pustej kartki.

Co powinien zawierać audyt użyteczności UX?

Sam fakt znalezienia problemu nie wystarcza. Osoba odpowiedzialna za rozwój produktu powinna również wiedzieć, dlaczego dany element może stanowić problem i co można z nim zrobić.

Dlatego wyniki audytu powinny być przedstawione w uporządkowany sposób.

W zależności od zakresu projektu mogą zawierać opis problemu, wskazanie miejsca jego występowania, ocenę znaczenia problemu oraz rekomendowany kierunek zmiany.

Tak przygotowany materiał może następnie trafić do właściciela produktu, zespołu projektowego albo bezpośrednio do developerów.

Co dzieje się po wykonaniu audytu UX?

Audyt nie musi kończyć się na przekazaniu raportu.

Kolejnym etapem może być zaprojektowanie rekomendowanych zmian w formie makiet UX/UI. Jest to szczególnie przydatne wtedy, gdy znalezionych problemów nie da się rozwiązać wyłącznie poprzez drobne poprawki w istniejącym interfejsie.

Projektant może wtedy przygotować nowe rozwiązania w Figma, pokazać zmienioną strukturę ekranów i dopracować sposób działania poszczególnych elementów.

Dzięki temu proces może wyglądać następująco:

audyt UX → lista problemów → rekomendacje → makiety UX/UI → wdrożenie zmian.

Audyt UX jako punkt wyjścia do rozwoju produktu

Audyt użyteczności nie powinien być traktowany jako poszukiwanie błędów dla samego stworzenia raportu. Jego wartość polega przede wszystkim na uporządkowaniu problemów i wskazaniu konkretnych obszarów wymagających poprawy.

Dzięki temu firma może świadomie zdecydować, które zmiany są najważniejsze i w jakiej kolejności warto je realizować.

Jeżeli istniejąca strona, sklep lub aplikacja wymaga poprawy, audyt UX może być pierwszym krokiem przed dalszym projektowaniem. W UX-MAN analiza może zostać połączona z przygotowaniem nowych makiet UX/UI w Figma, dzięki czemu rekomendacje mogą zostać przełożone bezpośrednio na konkretne rozwiązania projektowe.